Monitoring bezoekersstromen in centrum Nuenen

Met de opening van het Van Gogh Village Museum verwacht Nuenen een toename van bezoekers aan het dorp. Om de balans tussen bezoek en leefbaarheid te behouden, startte de gemeente in 2023 met het monitoren van bezoekersstromen. Het doel van de aanpak is om beter inzicht te krijgen in het effect van toerisme op het dorp en tijdig te kunnen sturen op spreiding en bezoekersmanagement.

Grip op drukte en spreiding

Bezoek aan Nuenen wordt door veel bewoners positief ervaren, onder andere vanwege de levendigheid die het met zich meebrengt. De gemeente wil dit positieve sentiment behouden, ook wanneer het aantal bezoekers groeit. Daarom richt de aanpak zich op het verkrijgen van inzicht in bezoekersaantallen, drukke locaties en piekmomenten. Spreiding van bezoek in tijd en ruimte speelt hierbij een belangrijke rol.

De centrale vraag: hoe houd je bezoek in balans met leefbaarheid?

Monitoring met data en sensoren

In de eerste fase van het project wordt gewerkt met telsensoren op verschillende locaties rondom de Van Gogh-monumenten en in het centrum van Nuenen. De verzamelde data wordt samengebracht in een dashboard. Hiermee analyseren de betrokken partijen bezoekersstromen en bezoekgedrag. De inzichten uit deze analyse vormen de basis voor vervolgstappen binnen bezoekersmanagement.

De huidige aanpak is bewust laagdrempelig opgezet. Afhankelijk van de resultaten kan later worden gekozen voor een uitgebreider en slimmer systeem.

Koppeling met bezoekersmanagement

Wat de aanpak in Nuenen bijzonder maakt, is de directe koppeling tussen monitoring en bezoekersmanagement. De verzamelde data wordt gebruikt om gericht te sturen op spreiding en leefbaarheid. Daarnaast wordt gekeken naar duurzame mobiliteit. De gemeente investeerde eerder al in wandel- en fietsroutes om het Van Gogh-erfgoed beter toegankelijk te maken. In een volgende fase kan monitoring mogelijk ook worden ingezet om bepaald vervoer te stimuleren of juist te ontmoedigen.

Zo ontstaat een aanpak waarin inzicht direct leidt tot gerichte sturing.

Leren vóórdat problemen ontstaan

De monitoring in Nuenen is gestart voordat sprake is van grote overlast of drukte. Daarmee kiest de gemeente bewust voor een preventieve aanpak. Het project levert niet alleen inzichten op voor Nuenen zelf, maar ook voor andere bestemmingen. Bijvoorbeeld over de impact van nieuwe toeristische voorzieningen op leefbaarheid en over de effecten van ingrepen in de openbare ruimte.

Van monitoring naar toekomstbestendig beleid

Het project loopt van september 2023 tot en met oktober 2026. In deze periode wordt verder gewerkt aan het verfijnen van de aanpak en het koppelen van inzichten aan beleid en uitvoering.

De aanpak laat zien hoe monitoring kan helpen om bezoek en leefbaarheid langdurig in balans te houden.

Nuenen laat zien hoe een bestemming met relatief eenvoudige middelen inzicht kan krijgen in bezoekersstromen en leefbaarheid. Door monitoring vroegtijdig te koppelen aan bezoekersmanagement ontstaat ruimte om proactief te sturen.